Fot. Aelys77 / CC BY-SA 4.0
Zakynthos (Grecja)
Centrum Ochrony Żółwi Morskich na Zakynthos nie jest wielką instytucją z imponującą siedzibą. To skromny budynek przy plaży Gerakas na półwyspie Vassilikos, prowadzony przez wolontariuszy i działający sezonowo. Ale wpływ, jaki ta organizacja wywarła na ochronę żółwi Caretta caretta na wyspie, jest bardzo konkretny i bardzo mierzalny. To właśnie tu, wraz z organizacją ARCHELON i innymi NGO, walczono latami o to, żeby Zatoka Laganas stała się pierwszym na świecie Narodowym Parkiem Morskim chroniącym lęgowiska żółwi. W 1999 roku ten park powstał. Wcześniej, w 2006 roku, Unia Europejska nałożyła na Grecję ogromną karę finansową za to, że park istniał tylko na papierze. Kara podziałała i zasady zaczęto egzekwować naprawdę.
Warto wiedzieć z góry, co czeka na miejscu, bo opinie turystów bywają rozbieżne. Centrum to przede wszystkim miejsce edukacyjne: plansze, zdjęcia, modele gniazd, informacje o cyklu życia żółwia, zagrożeniach dla gatunku i zasadach zachowania na plażach lęgowych. Wolontariusze chętnie opowiadają i odpowiadają na pytania, a poziom wiedzy i zaangażowania tych ludzi jest autentyczny i odczuwalny. Żółwie w basenach rehabilitacyjnych są tu czasem, a czasem nie, w zależności od tego, ile rannych osobników akurat przebywa na leczeniu. Ktoś, kto przyjedzie z nastawieniem na muzeum przyrodnicze, wyjdzie zadowolony. Ktoś, kto spodziewał się parku wodnego z żółwiami do pogłaskania, może być zaskoczony.
Liczby mówią same za siebie. W sezonie 2024 w Zatoce Laganas odnotowano 2155 gniazd Caretta caretta, trzeci rok z rzędu z tak wysokim wynikiem. Od czasu założenia ARCHELON w 1983 roku otagowano niemal 4000 żółwi, żeby śledzić ich ruchy w morzu. Co roku ponad 2500 gniazd jest aktywnie chronionych przed zagrożeniami ze strony turystyki, drapieżników i zalania przez morze. Centrum na Zakynthos jest jednym z trzech stałych punktów tej organizacji w Grecji i jednym z najdłużej działających programów monitoringu żółwi na świecie.
Centrum aktywnie poszukuje wolontariuszy przez cały sezon letni. Praca polega na patrolowaniu plaż o świcie, liczeniu śladów pozostawionych przez samice wychodzące nocą na ląd, oznaczaniu nowych gniazd i edukowaniu turystów na miejscu. To jeden z tych programów wolontariackich, który jest naprawdę potrzebny, a nie tylko marketingowym ozdobnikiem dla organizacji. Jeśli planujesz dłuższy pobyt na Zakynthos i temat żółwi traktuje poważnie, warto napisać do centrum przed przyjazdem.
